Perde Kumaşları: Kalınlık ve Işık Geçirgenliği Rehberi

Perde seçerken çoğu insanın ilk baktığı şey renk oluyor; bense yıllar içinde şunu öğrendim: renk yanlışsa yaşarsınız, kumaşın ışığı nasıl geçirdiği yanlışsa her sabah pişman olursunuz. Kendi evimde üç kez perde değiştirdim, iki kez de tanıdıklarımın seçimine eşlik ettim. Aşağıda anlatacaklarım katalog bilgisi değil, kumaşı elime alıp pencereye tuttuğumda gördüklerim.

Işık geçirgenliği neden kalınlıktan ibaret değil?

Uzun süre "kalın kumaş = karanlık oda" sandım. Oysa perde kumaş ışık geçirgenliği üç şeyin bileşimi: iplik sıklığı (dokuma gramajı), elyafın kendi opaklığı ve rengin koyuluğu. Kalın ama gevşek dokunmuş bir keten, ince ama sık dokunmuş bir pamuklu satenden çok daha fazla ışık geçirir. Aynı şekilde, açık bej bir kumaş ışığı içeri "yayarak" alırken koyu lacivert aynı gramajda çok daha fazla emer.

Bir de şu var: kumaş tek başına değil, kat sayısıyla çalışır. Perdeyi pileledikçe kat kat üst üste biner, geçirgenlik ciddi biçimde düşer. Vitrinde şeffaf gördüğünüz tül, 1'e 3 pileyle takıldığında beklediğinizden çok daha kapatıcı olabilir.

Adım adım doğru kumaşı bulmak

1. Pencerenin yönünü not edin. Güney ve batı cepheler öğleden sonra sert, sarı bir ışık alır; burada filtreleyici bir dokuya ihtiyacınız var. Kuzey cephede ışık zaten yumuşak ve az; oraya kalın kumaş asarsanız odayı mağaraya çevirirsiniz. Kendi kuzeye bakan çalışma odamda ince ketenle kaldım ve doğru yaptım.
2. Odanın işlevini belirleyin. Yatak odasında hedef uykudur, salonda atmosfer. Yatak odasında karartma astarı olmadan çözüm bulmaya çalışmak, bence boşuna uğraşmak demek. Salonda ise tam karartma çoğu zaman odayı ölü gösteriyor.
3. Kumaşı mağazada pencereye tutun. Tezgâh üstünde bakmayın. Numuneyi cama yaklaştırıp arkasına elinizi koyun. Elinizin hatlarını net görüyorsanız o kumaş tüldür; gölge olarak görüyorsanız yarı geçirgen; hiç görmüyorsanız opak sınıfındadır.
4. Aynı numuneyi tek kat ve üç kat katlayıp tekrar bakın. Pilenin etkisini burada görürsünüz. Ben en çok bu adımda fikir değiştirdim.
5. Gündüz ve gece iki kez test edin. Gündüz kapatıcı görünen bir kumaş, gece içerideki lamba yanınca dışarıdan siluetinizi gösterebilir. Mahremiyet meselesi gündüz değil gece belli olur.
6. Astar kararını en sona bırakmayın. Sevdiğiniz ince kumaşı astarla birleştirmek, kalın kumaş almaktan genellikle daha iyi sonuç verir; hem dökümü korur hem ışığı kontrol edersiniz.

Kumaş türleri: elimde denediklerim

Keteni ayrı sevmemin sebebi şu: ışığı geçirirken dağıtıyor. Dokusundaki düzensiz iplikler ışığı kırıyor, oda içinde sert gölge oluşmuyor. Sentetik parlak kumaşlar ise ışığı olduğu gibi geçirip odada keskin parlamalar bırakıyor. Karartma perdelerinde ise mesele farklı: orada dokudan çok arkadaki kaplama katmanı iş görüyor; kumaş yüzeyi ne kadar güzel olursa olsun karartmayı astar yapıyor.

Sık yapılan hatalar

• Duvar rengini hesaba katmamak. Açık renk duvar, perdeden süzülen ışığı odaya geri yansıtır. Aynı perde, koyu duvarlı odada çok daha kapatıcı hissettirir. Duvar boyası kararınızla perde kararınızı birlikte düşünün.
• Yapay aydınlatmayı unutmak. Perde gündüzü, armatürler geceyi yönetir. İkisini ayrı ayrı seçerseniz oda gündüz sıcak, gece soğuk görünür.
• Numuneye sadece dükkân ışığında bakmak. Mağaza aydınlatması genelde çok güçlüdür ve kumaşı olduğundan açık gösterir.
• Yıkama sonrası çekmeyi hesaba katmamak. Özellikle saf keten ilk yıkamada kısalır. Ölçü alırken bunu terziye söyleyin.
• Tek perdeyle her şeyi çözmeye çalışmak. Tül + fon ikilisi, tek bir "orta kalınlık" perdeden neredeyse her zaman daha esnektir.
• Kornişi pencere hizasına takmak. Kumaş ne olursa olsun, kenarlardan